Geçtiğimiz hafta sonu köyde, balkonda otururken gözümüze takılan manzara, komşumuzun iş makinesiyle söktürdüğü üç dönümlük fındık bahçesiydi.
Görüntüyü izlerken inanın çok üzüldüm.
Zira fındık, vaktiyle yöremiz için bereket ve umudun adıydı.
★
Evlerin ihtiyaçları onunla karşılanır, çocuklar fındıktan elde edilen gelirle okutulur, düğünler fındık parasıyla yapılırdı.
Bundan da ötesi, birçok ailenin bir yıllık geçimi fındıktan elde edilen kazanca bağlıydı.
Peki değerli okurlar.
Coğrafyamızda ne oldu da üreticimiz, yıllarca emek verdiği, bakımını yaptığı fındık bahçesini sökme noktasına geldi?
Aslında bu sorunun cevabı, bugün üreticinin yaşadığı ekonomik çıkmazda saklı.
Bir insanın kendi elleriyle büyüttüğü, yıllarca bakımını yaptığı ağaçları kesmeye razı olması kolay değil lakin üretici artık bahçesine verdiği emeğin karşılığını alamıyor.
Öyle ki mahsulün geliri işçinin yevmiyesini dahi ödemekte zorlanıyor.
Keza gübre, ilaç ve akaryakıt maliyetleri her geçen gün artarken fındık fiyatlarının aynı oranda yükselmemesi de yine üreticiyi çıkmaza sürüklüyor.
★
Nitekim 2025 yılında 350 TL seviyelerine kadar çıkan fındık fiyatlarının 2026 yılında 150 TL bandına gerilemesi, yaşanan ekonomik sıkıntının boyutunu gözler önüne sermekte.
Üstelik sorun yalnızca düşük fiyatlardan da ibaret değil.
Ürününü muhafaza edecek uygun deposu bulunmayan birçok üretici, fındığını tüccara emanete bırakmak zorunda kalıyor.
Hal bu iken fındığın 350 TL olduğu dönemde emanete verilen ürünün aylar sonra 90-100 TL üzerinden ancak hesaplanabilmesi üreticinin mağduriyetini daha da artırıyor.
★
Fiskobirlik'i hatırlayın…
1938 yılında üreticilerin ortak iradesiyle kurulan bu kurum, bir zamanlar üreticinin en önemli güvencelerinden ve piyasadaki en güçlü temsilcilerinden biriydi.
Bugün Fiskobirlik’in eski gücünden uzak olması, üreticinin pazarlık gücünü de zayıflatıyor.
Dolayısıyla, Fiskobirlik'i yeniden ayağa kaldırmak, üreticinin geleceği açısından artık önemli bir ihtiyaç ve kazanımdır.
Kurum yeniden üreticiden alım yapan, fındığı işleyerek katma değer oluşturan ve piyasada denge sağlayan güçlü bir yapıya ivedi olarak kavuşturulmalı.
Devamında lisanslı depoculuk yaygınlaştırılmalı ve üreticinin emeğini koruyacak politikalar hayata geçirilmeli.
★
Naçizane söylemek isterim ki sıkıntı yalnızca fındığın bugün kaç liradan satıldığı değildir.
Odaklanılması gereken asıl problem, gelecek yıl üreticinin yeniden bahçesine girip girmeyeceği olmalıdır.
Aksi halde bugün iş makineleriyle sökülen o güzelim fındık bahçelerinin yerinde yarın ne fındıktan eser kalacak ne de o eski bereketli günlerin izleri…
SİZE DE HAYIRLI CUMALAR!
İşi düşünce kapını çalıp, işi bitince seni tanımayan menfaatperestler; Size de hayırlı cumalar…
Kendinden emin konuşup, iki kelimeyi bir araya getiremeyen bilgiçler; Size de hayırlı cumalar…
Hak etmediği koltukta oturup, hak edene yer vermeyen makam sevdalıları; Size de hayırlı cumalar…
Ehliyeti liyakatiyle değil, tanıdığıyla ölçüp kamu görevlerini hak edene değil, yakınına teslim edenler; Size de hayırlı cumalar…
İşi bilene değil, kendisine yakın olana fırsat tanıyan yönetim anlayışına sahip olanlar; Size de hayırlı cumalar…
Sorumluluk almadan yetki isteyen, hesap vermeden makam bekleyenler; Size de hayırlı cumalar…
Üç kişinin emeğiyle yükselip, kendisini üç kişinin üstünde görenler; Size de hayırlı cumalar…
Başarıyı kendisine, başarısızlığı başkasına yazan idareciler; Size de hayırlı cumalar…
Liyakatsizliği sadakat, torpili başarı, suskunluğu da itaat zannedenler; Size de hayırlı cumalar…
Dün kapısında beklediği insanları bugün kapısından içeri sokmayan makam sahipleri; Size de hayırlı cumalar…
Adalet dağıtmakla görevli olup, önce kendi terazisini bozanlar; Size de hayırlı cumalar…
Emek verenin önünü kesip, gölgesinde duranları ödüllendirenler; Size de hayırlı cumalar…
Bilmediği konuda ahkâm kesip, bildiği konuda susmayı tercih edenler; Size de hayırlı cumalar…
★
Unutmayın;
Makamlar geçici, koltuklar emanet, karakter ise insanın gerçek makamıdır.
İşini hakkıyla yapanlara, emeğe saygı duyanlara, adaletten ayrılmayanlara ve liyakati her şeyin üstünde tutanlara sözümüz yok…
Allah onların yolunu açık, gönlünü ferah, kazancını bereketli eylesin.
Cumanız mübarek olsun!
★ ★ ★
Yazmak iyi gelir.
Bana;
“[email protected]” adresinden ulaşabilirsiniz.
